powrót do strony głównej Konspekty 

Różowa wieża -

I.
Opis materiału.
Dziesięć sześciennych kostek z litego drewna, pomalowanych na różowo. Wymiary największego sześcianu a=10 cm, najmniejszego a=1 cm.
 

II.
Cel bezpośredni:
Wprowadzenie i utrwalenie pojęć związanych z określaniem wielkości: np. duży - mały.
Cele pośrednie:
Rozwój motoryki, koordynacja ruchów, kształtowanie struktur porządku.

 

   
 


III.
Wiek:
 

IV.
Lekcja podstawowa : Nauczyciel i dziecko gotowe do uczestniczenia w lekcji, przenoszą z półki na dywanik, po jednej kostce, całą różową wieżę. W bocznej części dywanika układają kostki bez żadnego porządku. Dziecko obserwuje, co robi Nauczyciel (N). N wybiera największą kostkę
i kładzie ją na dywaniku przed dzieckiem. Następnie spośród pozostałych kostek, wybiera dwie największe, porównuje je ze sobą, wybiera większą z nich i stawia na kostce ułożonej poprzednio (największej). Jeśli ponumerujemy kostki, najmniejszą oznaczymy nr 1, największą nr 10.  Tak więc, do tej pory, nauczyciel najpierw postawił przed dzieckiem kostkę nr 10, następnie z pozostałych  w bocznej części dywanika wybrał kostki nr 9 i 8, porównał je ze sobą, wybrał nr 9
i postawił na kostce nr 10 (największej). W dalszej części ćwiczenia, powtarza czynności wg tego samego schematu: spośród pozostałych w bocznej części dywanika, wybiera dwie największe, porównuje je ze sobą, wybiera większą z nich i stawia na kostce ułożonej poprzednio (nr 8 i 7 porównuje ze sobą, wybiera nr 8 i stawia na kostkę nr 9. W ten sposób zostaną po kolei nałożone wszystkie kostki - zostanie zbudowana wieża. Podczas nakładania kostek, nauczyciel zwraca uwagę na równe odstępy między krawędziami i na płynność swoich ruchów. Następnie sprawdza poprawność ułożenia, poprzez przesunięcie dłońmi po ścianach bocznych ułożonej wieży - od dołu do góry i od góry do dołu. Następnie wieżę demontuje - w bocznej części dywanika układa kostki bez żadnego porządku. To pierwsza część ćwiczenia, na tym etapie nie ma żadnego komentarza, dziecko obserwuje ruchy nauczyciela - następnie może powtórzyć ćwiczenie.
 

V. Kontrola błędów: Jeśli nie zachowano porządku przy budowie wieży, błąd będzie widoczny
i wyczuwalny podczas przesuwania rąk.
 

VI. Inne warianty ćwiczenia podstawowego:
- układanie wieży wertykalnie i horyzontalnie,
- układanie klocków w ten sposób , że jeden narożnik i dwie ściany licują ze sobą od dołu do 
   góry. Najmniejszy klocek stawiamy nie na szczycie wieży ale na wolnych miejscach, które  
   powstały po przesunięciu kostek do narożnika,
- układanie kostek z przesunięciem - w prawo, - w lewo. w ten sposób, że kolejna układana 
   kostka zajmuje tylko połowę powierzchni kostki niższej
- nakładać kostki obracając je o 450 ,
- osobno kostki 2,4,6,8,10 - 1,3,5,7,9
- zmiana kolejności kostek układanych dowolni: horyzontalnie lub wertykalnie, zestawianych
  w pary lub w szereg;
przykładowa kolejność:
1 - 10 - 2 - 9 - 3 - 8 - 4 - 7 - 5 - 6, ( numerem 1 - oznaczono kostkę najmniejszą)
1- 6 - 2 - 7 - 3 - 8 - 4 - 9 - 5 - 10,
10 - 5 - 9 - 4 - 8 - 3 - 7 - 2 - 6 - l,
10- l - 9 - 2 - 8 - 3 - 7 - 4 - 6 - 5,
lub inna kolejność, wg przyjętego kryterium np. z różnicą o 3.
1+3=4, 4+3=7, 7+3=10 1 - 4 - 7 - 10,
2+3=5, 5+3=8, 2 - 5 - 8,
3+3=6, 6+3=9 3 - 6 - 9.
Powstaje szereg 1 - 4 - 7 - 10 - 2 - 5 - 8 - 3 - 6 - 9.
- ćwiczenia ze znikającą kostką - dziecko (D) odwraca się, N. wyjmuje się jedną kostkę
   z ułożonej horyzontalnie (poziomo) wieży, zsuwa ze sobą pozostałe dziewięć kostek, prosi D.
   o odwrócenie się i o wskazanie miejsca gdzie powstała dysharmonia ( z którego miejsca wyjął  
   kostkę). [ jeśli D. nie wskazuje poprawnie, należy wykorzystać najmniejszą kostkę ( nr 1.) 
   poprzez ułożenie jej na progu pomiędzy kostką mniejszą i przylegającą do niej kostką nieco  
   większą i sprawdzenie, że jej powierzchnia górna i powierzchnia górna kostki nieco większej są
   na jednym poziomie
   (tego opisu nie należy przedstawiać dziecku w formie "instruktażu" - jest on wystarczająco  
   trudny do zrozumienia nawet dla nas - N.)
- budować wieżę z zamkniętymi oczyma,
- ćwiczenia z zestawem brązowych schodów, różowej wieży i czerwonych belek,
- ćwiczenia dowolne.

Lekcja słowna – wprowadzanie lub uporządkowanie pojęć związanych z wielkością.

  1. Wprowadzenie pojęć : duży - mały.
  2. Lekcja trójstopniowa.

    [ Stopień pierwszy ]
    N. nazywa przedmiot, podaje nazwę - wskazuje przedmiot i wyraźnie i jednoznacznie wymawia konkretną nazwę, tak, że wskazuje na związek jaki zachodzi pomiędzy przedmiotem z jego cechami a jego nazwą. Łączą się ze sobą trzy elementy:
    rzecz - pojęcie - nazwa.
    1st.  Z dziesięciu sześcianów, leżącej na stole, ułożonej poziomo różowej wieży, N. wybiera dwa: duży i mały ( np. nr 3 i 8) Wskazuje na mały i mówi: "Z tych dwóch, ten jest mały" Następnie wskazuje na duży i mówi: "Z tych dwóch, ten jest duży"
    [ Stopień drugi ]
    Po zapoznaniu dziecka z nazwami, N. powinien teraz pojęcia te utrwalić – wymienia nazwę przedmiotu a dziecko przyporządkowuje jej odpowiedni przedmiot, utrwalając ją sobie
    w pamięci. Dokonuje tego poprzez wykonywanie poleceń, których zadaniem jest wykorzystać naturalną potrzebę ruchu dziecka, pobudzić jego zainteresowanie i ułatwić mu kojarzenia cech przedmiotu z przypisaną im nazwą.
    2 st. Spośród dwóch leżących przed D. klocków – dużego i małego ( np. nr 3 i 8) wybiera ono klocek wskazany przez N. i wykonuje usłyszane polecenie; np. “Weź mały i połóż na podłodze. Weź duży i połóż na półce” a następnie “Przynieś mały. Przynieś duży”
    [ Stopień trzeci ]
    N. wskazuje dziecku na przedmiot i pyta o jego nazwę. Dziecko powinno mieć już w pamięci nazwę przedmiotu - wymawiając ją, uruchamia czynny zasób słownictwa.
    3 st. Przed D. leżą dwa klocki, które przed chwilą przyniosło. N. wskazuje na mały i pyta:
    “Jaki jest ten? “ D. odpowiada – “Mały” Następnie N. wskazuje na duży i pyta:
    “Jaki jest ten? “ D. odpowiada – “Duży ”
     

  3. Wprowadzenie pojęć : duży – większy - największy.
  4. 1st.  Z dziesięciu sześcianów, leżącej na stole, ułożonej poziomo różowej wieży, N. wybiera dwa: duży i mały ( np. nr 3 i 8) i mówi, wskazując na odpowiednia: “ Z tych dwóch, ten jest mały a ten jest duży” Następnie, do klocka dużego ( nr 8), dostawia dwa większe (nr 9 i nr 10). Odsuwa na swoje miejsce klocek mały – przed D. leżą więc trzy sześciany: duży, większy i największy ( nr 8, 9 i 10) N. wskazuje na odpowiednie i mówi: "Z tych trzech, ten jest duży. Ten jest większy. Ten jest największy"
    2 st. Spośród trzech leżących przed D. klocków – dużego, większego i największego wybiera ono klocek wskazany przez N. i wykonuje usłyszane polecenie; np. “Weź duży i połóż na podłodze. Weź większy i połóż na półce. Największy połóż w rogu sali”
    a następnie “Przynieś duży. Przynieś większy. Przynieś największy”
    3 st. Przed D. leżą trzy klocki, które przed chwilą przyniosło. N. wskazuje na duży i pyta:
    “Jaki jest ten?“ D. odpowiada – “Duży ” Następnie N. wskazuje na większy i pyta:
    “Jaki jest ten?“ D. odpowiada – “Większy” Następnie N. wskazuje na największy i pyta:“Jaki jest ten?“ D. odpowiada – “Największy”
     

  5. Wprowadzenie pojęć : mały – mniejszy - najmniejszy.

  6. 1 st.  Z dziesięciu sześcianów, leżącej na stole, ułożonej poziomo różowej wieży, N. wybiera dwa: duży i mały ( np. nr 3 i 8) i mówi, wskazując na odpowiednia:
    “ Z tych dwóch, ten jest mały a ten jest duży” Następnie, do klocka małego ( nr 3), dostawia dwa mniejsze (nr 2 i nr 1). Odsuwa na swoje miejsce klocek duży – przed D. leżą więc trzy sześciany: mały, mniejszy i najmniejszy ( nr 3, 2 i 1) N. wskazuje na odpowiednie
    i mówi: "Z tych trzech, ten jest mały. Ten jest mniejszy. Ten jest najmniejszy"
    2 st.  Spośród trzech leżących przed D. klocków – małego, mniejszego i najmniejszego, wybiera ono klocek wskazany przez N. i wykonuje usłyszane polecenie; np. “Weź mały i połóż go obok akwarium. Weź mniejszy i włóż do koszyka. Najmniejszy podaj mamie” (przy założeniu, że mama obserwuje zajęcia) a następnie “Przynieś mały. Przynieś mniejszy. Przynieś najmniejszy”
    3 st. Przed D. leżą trzy klocki, które przed chwilą przyniosło.N. wskazuje na mały i pyta:
    “Jaki jest ten?“ D. odpowiada – “Mały ” Następnie N. wskazuje na mniejszy i pyta:
    “Jaki jest ten?“ D. odpowiada – “Mniejszy” Następnie N. wskazuje na najmniejszy i pyta:
    “Jaki jest ten?“ D. odpowiada – “Najmniejszy”
     
  7.  Wprowadzenie pojęć : najmniejszy - największy.

         1 st. Z dziesięciu sześcianów, leżącej na stole, ułożonej poziomo różowej wieży, N. wybiera
         dwa: najmniejszy i największy ( nr 1 i 10) i mówi, wskazując na odpowiedni: “ Z tych
         dziesięciu, ten jest najmniejszy a ten jest największy” N. wskazuje na odpowiednie i mówi: 
         "Z tych dziesięciu, ten jest najmniejszy. Ten jest największy"
         2 st. Spośród dziesięciu leżących przed D. klocków, wybiera ono klocek wskazany przez N.
         i wykonuje usłyszane polecenie; np. “Weź najmniejszy i połóż go na drabinie.
         "Weź największy włóż pod szafkę” a następnie “Przynieś najmniejszy Przynieś największy”
         3 st. Przed D. leżą dwa sześciany, które przed chwilą przyniosło. N. wskazuje na 
         najmniejszy i pyta: “Jaki jest ten?“ D. odpowiada – “Najmniejszy” Następnie N. wskazuje na
         największy i pyta: “Jaki jest ten?“ D. odpowiada – “Największy”

  1. Wprowadzenie pojęć : mniejszy niż – większy niż.

Podczas tej lekcji, D. uczy się określania wielkości wybranego sześcianu w relacji do grupy pozostałych

1 st. Z dziesięciu sześcianów, leżącej na stole, ułożonej poziomo różowej wieży, N. wybiera  ze środka jeden ( np. nr 5) a następnie porównuje go z innymi – np.
z klockami, kolejno nr 10, 9, 8, 7, 6. Wskazuje na odpowiednie i mówi: “Ten, jest mniejszy niż ten” ( nr 5 jest mniejszy niż 10) “Ten jest także mniejszy niż ten” itd. itd. ( nr 5 jest mniejszy niż 9) itd. itd. Następnie porównuje go z innymi, mniejszymi – np. z klockami, kolejno nr 1, 2, 3, 4. Wskazuje na odpowiednie i mówi: “Ten, jest większy niż ten” ( nr 5 jest większy 1) “Ten jest także większy niż ten” itd. itd. ( nr 5 jest większy niż 2) itd. itd.
2  i 3 stopień wg przedstawionego schematu.

 

VII. Transfer: określanie stopni wielkości spośród przedmiotów w otoczeniu.

 

 

powrót do strony głównej Konspekty